Er heerst grote onzekerheid bij de ombudsdienst van de NMBS over de overheveling van de dienst naar de FOD Mobiliteit (DM 27/02). Ombudsman Guido Herman vreest voor de toekomst van zijn personeel. Volgens staatssecretaris voor Mobiliteit Etienne Schouppe (CD&V) is er geen reden tot paniek en heeft het personeel de keuze te blijven.

Brussel l De socialistische spoorvakbond vreest echter dat Schouppe zijn greep op de ombudsdienst, die al heel wat kritiek uitte op de structuur van de NMBS, wil versterken.

De klachtendienst van de NMBS doet al 17 jaar goed haar werk, daar is iedereen het roerend over eens. Toch heeft bevoegd staatssecretaris Schouppe besloten de dienst los te weken uit de NMBS en onder te brengen in de eigen FOD Mobiliteit. "Niet meer dan logisch", vindt Schouppes woordvoerder Jan Pauwels. "Klanten met klachten over de NMBS moeten zich nu richten tot de NMBS. Dat lijkt me niet juist. Of klanten met klachten over andere operatoren moeten zich ook richten tot de NMBS, daar is de logica helemaal zoek." Over de transfer naar de FOD Mobiliteit heeft ombudsman Guido Herman dan ook geen vragen. "Dat begrijp ik." Wel wijst hij er nog op dat zijn dienst al sinds 1993 "altijd al in alle onafhankelijkheid gewerkt heeft."

Op het radionieuws motiveerde Schoup-pe de beslissing van de overheveling nog door te verwijzen naar de Europese regelgeving. Een snelle reactie van Europees Parlementslid Dirk Sterckx bleef niet uit. "Er is geen enkele Europese regel die zo'n verplichting aan de lidstaten oplegt." Dat beaamt nu ook Schouppe. "Sinds 3 december 2009 verplicht de Europese regelgeving de individuele lidstaten een onafhankelijk klachtenbehandelingsmechanisme en een orgaan van toezicht te hebben. Op federaal niveau hebben we daarop beslist de ombudsdienst van het spoorwegvervoer los te koppelen van de NMBS. Toegegeven, dat is dus niet opgelegd door Europa, maar wel in de geest van de Europese regelgeving."

Onduidelijkheid over personeel

Over het lot van het personeel bestaat momenteel nog heel wat onduidelijkheid. Enkele weken geleden leefde de vrees nog bij de ombudsdienst - 13 man sterk - dat niet iedereen zijn baan zou kunnen houden. "Daardoor zou er heel wat ervaring en expertise verloren gaan", weet Herman. Hij geeft nog mee dat er ondertussen heel wat ongerustheid leeft op de werkvloer.

Daar is geen reden toe, verzekert het kabinet-Schouppe. "De twee huidige ombudsmannen kunnen hun mandaat gewoon uitdoen. Daarna komt er een overgangsregeling tot 1 juli 2011. "Tot die tijd komt het huidig ondersteunend personeel van de ombudsdienst bij de FOD Mobiliteit werken. Daar komen nog nieuwe mensen van de FOD zelf bij die in die periode ingewerkt worden. Na het verstrijken van die deadline is er de keuze voor de gedetacheerde NMBS-medewerkers om zich aan te sluiten bij de FOD of om terug te keren naar de NMBS. Dit komt neer op een versterking van de ombudsdienst."

De komende weken en maanden zal er in ieder geval nog druk onderhandeld worden over de overheveling. En deze keer wil de socialistische vakbond ACOD er wel bij zijn. "Dit hebben ze nooit met ons besproken", zegt topman Jos Digneffe. Waarop het kabinet met een protocolakkoord begint te zwaaien ondertekend door een ACOD-afgevaardigde. "Ze zouden beter de juiste spoormensen bij de onderhandelingen betrekken", reageert Digneffe.

Hij veroordeelt de beslissing van Schouppe als een manoeuvre om zijn greep op de ombudsdienst te versterken. "De ombudsdienst hamert op de structurele problemen binnen de NMBS. U kunt zich voorstellen dat de hogere niveaus daar niet altijd even blij mee zijn." Ook sp.a-Kamerlid David Geerts liet zich eerder in die richting uit. "Door de liberalisering moet er een hervorming komen. Maar het mag geen politiek spelletje van Schouppe worden om de ombudsdienst zo onder zijn directe controle te krijgen." Geerts stelt voor een onafhankelijk regulator in te richten, zoals die ook voor de telecomsector al het geval is.

 In De Morgen - 12 maart - Door Stijn Cools